Göktürk Alfabesi

Göktürk Anıtları

Göktürkçe dediğimiz olgu yalnızca bir konuşma dili değil, Türklerde ilk yazı dili olması itibarıyla büyük önem taşımaktadır. Bugün Hunlar, İskitler gibi Türk devletleri hakkında fazla bilgimizin olmamasının nedenide tam olarak budur. Çünkü destanlar söylenegeldiğinden asla tam olarak hangisinin doğru olacağından emin olamayız. Fakat bugünkü Göktürk yazıtları’nda Kültigin, Bilge Kağan, İlteriş Kağan, İstemi Kağan ve birçok Göktürk Kağan’ının adı ve yaşamı geçtiğinden onları iyi tanıyoruz.

Göktürk yazıtlarındaki  alfabenin ancak 1893 yılında çözülebilmesi ve bunu danimarkalı bir Türkolog’un çözmesi zaten acı bir durumdur. Fakat bugün Göktürk dili büyük gelişme göstermiştir. Tuva Cumhuriyeti bağımsız olduğu yıllarda çıkardığı gazetede Göktürkçe yayınlar yapmıştır. Yine bugün birçok internet sitesinde Göktürkçe öğretilmekte ve yaygınlaşmaktadır. Ve hatta Göktürk dili bugün unicode ölçütlerine yükseltilmiş ve bilgisayarda kullanılabilir hale gelmiştir, örneğin resimdeki gibi:Bilgisayarda Göktürkçe

Şimdi ise Göktürk dilinin oluşumunu anlayalım. Örneğin “Ant” damgası yani harfi nasıl oluştu? Ant harfine dikkat ederseniz, bir tabağın içinde üç küçük nokta var. Biz Türkler’in ata dini olan Göktanrı dininde bir gelenektir bu, eğer biriyle kardeş olmak istiyorsanız. Tabaktaki sütün içine kanınızı damlatılır ve ardındanda o sütü birlikte yudumlardınız. Bu harf bu olaydan esinlenilmiştir. Yine “at” haride dikkat edilirse bir yayın içinden okun atılmasına benzer bu açıdan at harfi oku atmaktan almıştır adını. 

Göktürk dili 38 damgalı (harfli) bir alfabe olmasına karşın daha sonra diğer dillerle etkileşiminden dolayı “h,f,j” gibi harfler içinde birkaç damga eklenerek damga sayısı çoğaltılmıştır. Bu alfabede küçük-büyük harf ayrımı olmayıp yalnızca 38 damga vardır. Yine noktalama işaretleri kullanılmayıp, sözcükleri ayırmak için iki nokta üst üste yani “:” simgesi kullanılmıştır. Zaten Göktürk damgalarını Oğuz Türkleri ürettiğinden bugün Türkçeyi rahat bir biçimde yazabileceğimiz bir alfabedir.

14 damgalı Uygur alfabesi’de yine Göktürk damgalarından türetilmiş olup bugün “Irk Bitig” adlı kitapta birçok nüshası mevcuttur. Göktürk damgaları pek farkında olmasakta birçok kişi tarafından bugün kullanılır olmuş ve 6 temmuz 2013′te Moğolistan’da bulunan yeni anıtlarla bu alfabenin gelişmesi ve kullanıma açık olması için önünde hiçbir engel kalmamıştır. 

Göktürk alfabesi geçmişimizi anlayabilmemiz, dilimizi diğer dillerden geçme sözcüklerden koruyabilmemiz için önemli bir araçtır. Bunun önemini anlayabilmemiz ve anlatabilmemiz için sizinde aşağıdaki grup ve sitelere destek vermeniz beklentisi içindeyiz. “Essik kurgan’ının” bulunmasıyla kesin olarak 2500 yıllık bir edebi sanatımız olduğu bilinmekte bu açıdanda dilimizi koruyabilmemiz için desteklerinizi bekliyoruz. Unutmayınki; Milliyetçilik dediğimiz duygu ilk önce “dille, dili korumakla” başlar.

Facebook’taki Göktürk dili grubu ve Göktürkçe’ye en büyük destek veren büyük Türkçü üstadımız Gökbey Uluç’un sitesi olan Köktürkçe sitesinden tam anlamıyla bu dili öğrenebilirsiniz. Örneğin ben 1 hafta içinde tam anlamıyla Göktürk damgalarını yazım şeklini ve okumasını bu siteden öğrendim.

Göktürk Yazıtları

Etiketler: , , ,

Yazar: tanrıkutmete

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar


Süs Tavukları